<< Μια έντιμη ματιά στην αν εντιμότητα>> γράφει ο Παραστατίδης Γιώργος

   Είναι άραγε ενδιαφέρον στις μέρες μας το φαινόμενο της ΑΝΕΝΤΙΜΟΤΗΤΑΣ; Το θέμα της ανεντιμότητας έχει κουράσει φαντάζομαι όλους τους έντιμους πολίτες στη χώρα μας. Αφορά όλους εκείνους που ασχολούνται με κάθε μορφής εξουσία και όχι μόνο. Προτού καταθέσω τους συλλογισμούς μου, νομίζω πως είναι ενδιαφέρον να αναφερθώ σε μια συμβουλή ενός διανοούμενου συγγραφέα που είπε: Ένας τρόπος υπάρχει υπάρχει για να καταλάβεις αν κάποιος άνθρωπος είναι έντιμος. Να τον ρωτήσεις. Αν σου απαντήσει <ναι> είναι απατεώνας.               

 Από που πηγάζει τελικά και σε ποια επίπεδα εντιμότητας και ανεντιμότητας μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος; Και το πιο σημαντικό ίσως, άραγε η ανεντιμότητα περιορίζεται ως επί το πλείστον σε ορισμένα άτομα ή αποτεί πιο εκτεταμένο πρόβλημα της ανθρωπότητας; Υποψιάζομαι ότι η απάντηση στο τελευταίο ερώτημα έχει μεγάλο ενδιαφέρον και μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε την ανεντιμότητα. ΔΗΛΑΔΗ εάν τελικά για όλες τις ανέντιμες πράξεις που γίνονται στον κόσμο ευθύνονται μόνο κάποιοι διεφθαρμένοι άνθρωποι, τότε εύκολα μπορούσαμε ίσως να θεραπεύσουμε το πρόβλημα. Υπάρχουν επιστημονικοί τρόποι ανεύρεσης ανθρώπων που έχουν την τάση να κάνουν ανέντιμες πράξεις. Τους ανακαλύπτουμε, τους ξεφορτωνόμαστε και τελειώσαμε. Αν όμως το πρόβλημα ΔΕΝ περιορίζεται σε μερικά άτομα που αρέσκονται σε ανέντιμες πράξεις, αυτό σημαίνει ότι οποιοσδήποτε από εμάς θα μπορύσε να συμπεριφερθεί ανέντιμα, στην δουλειά του, στο σπίτι του, εσείς και εγώ ακόμα. 

 Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ποιες κοινωνικές ομάδες ανθρώπων δεν αντιστέκονται και μέχρι σε ένα βαθμό υιοθετούν στην καθημερινίτητά τους τις ανέντιμες συμπεριφορές. Οι άνθρωποι που έχουν οικονομική εξουσία π.χ οι οίκοι αξιολόγησης, επιχειρηματίες. Οι άνθρωποι που ασκούν πολιτική εξουσία π.χ Πρωθυπουργοί - Υπουργοί κλπ και εν κατακλείδι όσοι ασκούν εξουσία. Πολλές φορές η ανεντιμότητα είναι στο μυαλό και στην σκέψη όλων μας, στην καθημερινότητα μας στην εργασία μας, στις συναλλαγές μας. Και αφού όλοι έχουμε τη δυνατότητα να γίνουμε μέχρι σε ένα βαθμό ανέντιμοι, τότε είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε πως λειτουργεί η ανεντιμότητα σους ανθρώπους και μετά να βρούμε τρόπους ώστε να περιορίσουμε και αν ελέγξουμε την πλευρά της φύσης μας. 

 Τι γνωρίζουμε όμως για τις αιτίες της ανεντιμότητας; Στην καθημερινότητά μας πολλές φορές σταθμίζουμε τις πιθανές αποφάσεις μας με την άποψη ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΕΙΑΣ. Για παράδειγμα σχεδόν όλοι που οδηγούν αυτοκίνητο στάθμευσαν παράνομα το αυτοκίνητό τους ρισκάροντας μια κλήση από την τροχαία, γιατί είχαν μια επείγουσα δουλειά. Η απόφαση αυτή, να παρκάρουμε παράνομα, αποκλειστικά βασίστηκε στη στάθμιση του πιθανού κόστους (να μας πιάσει η τροχαία να μας επιβάλει πρόστιμο ή ακόμα να μας πάρουν τις πινακίδες του αυτοκινήτου). Μπορεί όμως και να μην συνέβαιναν αυτά, οπότε εμείς με παράνομα παρκαρισμένο το αυτοκίνητο ωφεληθήκαμε γιατί κάναμε την δουλειά μας. Κάπως έτσι σκεφτόμαστε και συμπεριφερόμαστε, όπως ο μέσος ληστής τραπεζών, με αυτόν τον τρόπο όλοι αναζητούμε το προσωπικό μας κέρδος στην πορεία μας σε αυτή τη ζωή. Έτσι περνώντας έξω από μια τράπεζα αφού έχουμε μεγάλη ανάγκη από χρήματα; 1) υπολογίζουμε γρήγορα πόσα χρήματα μπορεί να έχιε το ταμείο (ωφέλεια), 2) υπολογίζουμε την πιθανότητα να μας συλλάβουν και την ποινή που μπορεί να μας επιβληθεί εάν συλληφθούμε (κόστος). Με βάση αυτή την εκτίμηση κόστους  - ωφέλειας, αποφασίζουμε στην συνέχεια αν αξίζει να ληστέψουμε την τράπεζα, το παντοπωλείο κλπ. Κάπως έτσι λειτουργεί η ουσία της θεωρίας κόστους - ωφέλειας που χαρακτηρίζει τις πράξεις μας και αφορά το βαθμό εντιμότητας του καθένα μας. Και εδώ γεννιέται το ερώτημα. Πως θα ήταν η ζωή μας άραγε αφού δεν θα είχαμε εμπιστοσύνη σε κανέναν, μιας και λίγο ως πολύ όλοι κλείνουμε το μάτι σε ανέντιμες πράξεις; Έτσι στον κόσμο που ζούμε θα παίρναμε ναι ή όχι αποφάσεις στηριγμένες στα αισθήματα ή την εμπιστοσύνη; Φαντάζομαι πως όχι. Συνεπώς θα τα είχαμε καλά κλειδωμένα τα χρήματα στο σπίτι μας φοβούμενοι μήπως μας κλέψουν ακόμα και τα παιδιά μας, δεν θα είχαμε φίλους, στα δικαστήρια και στους δικηγόρους θα ήμασταν καθημερινά και το πιο σοβαρό δε θα κάναμε παιδιά φοβούμενοι μη τυχόν γίνουν κλέφτες. Άρα το συμπέρασμα που βγαίνει δεν είναι ενθαρρυντικό αφού εμείς οι άνθρωποι δεν είμαστε άγιοι και απέχουμε πολύ από το τέλειο.

 

                            Παραστατίδης Γεώργιος, μέλος Δ.Σ  Σ.Σ.Σ.Σ Μ.Θ & μέλος Δ.Σ  Π.Ο.Σ.Σ